Relacje małżonków w rodzinie: problemy i cechy rozwoju, metody formacji i aktualne problemy

Każdy problem, który się przed nimi pojawia, mający na celu zmianę jakości życia, odgrywa rolę w rozwoju relacji między małżonkami w rodzinie. Najczęściej problemy w relacjach małżonków pojawiają się w kryzysowych okresach życia: narodziny dzieci, poważne choroby członków rodziny, trudności w pracy, karierze i zabezpieczeniach finansowych. Harmonijnie ukształtowane relacje małżeńskie pozwalają z honorem wytrzymać wszystkie życiowe próby i wyjść z procesu przechodzenia przez trudności jako zwycięzcy. Rozważany w niniejszym artykule problem relacji w rodzinie obejmuje zespół zagadnień związanych ze specyfiką rozwiązywania określonych problemów. Opowiada o tym, jak prawidłowo kształtować relacje małżeńskie w rodzinie, zbudowane na wzajemnym szacunku i zaufaniu.

Istnieje kilka typowych trudności, które pojawiają się w relacjach rodzinnych. Występują również w spokojnych okresach życia rodzinnego, ale w rodzinnym kryzysie są bardziej zauważalne.

Rozwój relacji w rodzinie między młodymi małżonkami

Biorąc pod uwagę relacje między małżonkami, warto założyć, że są role, które ludzie pełnią w rodzinie i w szerszym kręgu, w społeczeństwie. Role te wypełnione są bardzo różnorodną treścią: od obowiązków osoby po sposób jej zachowania. Związek młodych małżonków zaczyna się od tego, że każda osoba w rodzinie przyjmuje określoną rolę, ale w pewnym momencie życie wymaga zmiany repertuaru. Trudności pojawiają się tam, gdzie zmiana ról powoduje opór: człowiek nie jest w stanie zaakceptować dla siebie nowych form aktywności, rodzina niejako ugrzęzła w starych wzorach do naśladowania, opiera się zmianom.

Na przykład kobieta przyzwyczajona do aktywności i aktywnej pozycji jest zmuszona do zmiany stylu życia – pozostania w domu z dzieckiem. Ale wewnętrznie przeciwstawia się zmianom, nie chce przyjąć roli matki, kobiety od prac domowych. Nawiasem mówiąc, wydarzenia życiowe podczas ciąży i porodu bezpośrednio wpływają na zdolność kobiety do przyjęcia roli matki. Udana ciąża sprawia, że ​​rola matki jest łatwa i przyjemna. A niekorzystny przebieg ciąży (choroba, śmierć bliskich, rozwód) lub trudny poród, wręcz przeciwnie, komplikują ten proces. W tym przypadku kobiecie trudniej jest zaakceptować nową koncepcję siebie, poczuć się harmonijnie w nowej roli.

To samo z rozwojem relacji w rodzinie może przydarzyć się mężczyźnie. Jest również zobowiązany do zachowania się i wewnętrznej restrukturyzacji, na co może nie być gotowy. Na przykład nie chce rozstać się ze stosunkowo swobodnym sposobem życia: nie chce obciążać się i przeciążać pracą, pomagać w domu, nie chce rezygnować z ciągłej komunikacji z przyjaciółmi. A jeśli taki opór występuje ze strony obojga małżonków, sytuacja się nagrzewa, staje się jeszcze bardziej napięta.

Opór wobec zmian sam w sobie nie jest czymś nienormalnym, jest zjawiskiem całkowicie zrozumiałym! Wszyscy akceptujemy nowe rzeczy poprzez pewien opór, potrzebujemy tylko czasu, aby przystosować się do zmienionego stanu rzeczy. Ale zbyt silny opór przed zmianą, sabotaż stwarza problemy, uniemożliwia przejście do nowego etapu życia, do nowych związków.

Chodzi raczej nie o to, że opór jest z natury nienormalny lub szkodliwy, ale o jego siłę. Jakiś opór to znak, że członkowie rodziny to zwykli ludzie, nie pozbawieni niczego ludzkiego. A nadmierny opór w relacjach rodzinnych między małżonkami może świadczyć o trudnościach intrapersonalnych, słabej świadomości własnych celów i priorytetów.

Być może w każdej rodzinie, w taki czy inny sposób, ludzie napotykają trudności, gdy trzeba zmienić swoją rolę, dokonać zmian, których wymaga życie. Ale tylko uparty opór wobec wymagań życia prowadzi do napięć w rodzinie, konfliktów i rodzinnych dramatów.

Psychologia i charakter relacji w rodzinie między rodzicami

Kolejnym czynnikiem w psychologii relacji w rodzinie, który podnosi poziom napięcia w związku z narodzinami dziecka, są trudności członków rodziny w komunikowaniu się ze sobą. Czasami są gotowi porozumiewać się w problematycznych kwestiach, ale charakter relacji w rodzinie jest taki, że każdy kontakt kończy się kłótnią. I bardzo często jako taka nie ma otwartej dyskusji o wzajemnych oczekiwaniach i problematycznych aspektach życia. Podstawowe nieporozumienia są wyciszane, zakłada się, że mówić, to znaczy wyrażać swoje pragnienia, roszczenia, emocje słowami, rozumieć ludzi, którzy się kochają, nie jest konieczne: „W końcu, jeśli kocha, on sam musi zrozumieć, czego chcę – po prostu musi czuć!"

Charakter relacji rodzinnych może się zmieniać w zależności od warunków zewnętrznych oraz pod wpływem wewnętrznej pracy psychologicznej. W rodzinie zawsze jest temat na niezgodę. Te nieporozumienia w relacjach rodzinnych między rodzicami pochodzą głównie z jednego źródła – z pomysłów wszystkich na właściwy porządek rzeczy. Dorastając ludzie tworzą swoje tak zwane obrazy świata, które zawierają wszystkie wyobrażenia danej osoby na temat tego, czym jest „ja”, kim są „inni”, czym jest świat. Każdy człowiek jest także nosicielem pewnych przekonań i zaleceń, jak powinien się zachowywać i jak powinni się zachowywać inni. Wszystkie te idee i spostrzeżenia składają się na tzw. profil człowieka – indywidualny system przekonań o sobie, świecie io tym, jak należy żyć. Profil zawiera wszystko: od pytań o treści egzystencjalnej (dlaczego żyjemy na tym świecie?) do pytań o charakterze najbardziej prywatnym (kto powinien odpowiadać za porządek w domu?). Ten profil to nasza tożsamość. I odciska się bezpośrednio na naturze relacji w rodzinie.

Indywidualność i relacje w małżeństwie

Słownik definiuje pojęcie indywidualności jako zestaw właściwości każdego stworzenia, które odróżniają go od innych stworzeń tego samego gatunku. Kluczowym parametrem tej koncepcji są różnice, które wyróżniają człowieka, czynią go wyjątkowym, wyjątkowym. Relacje w parze małżeńskiej powinny uwzględniać indywidualność każdego partnera i opierać się na zasadzie wykorzystywania najlepszych cech kobiety i mężczyzny.

I tak dwie osoby o indywidualności (profil osobisty) decydują się na wspólne życie. Jednocześnie każdy z nich ma swój własny zestaw pomysłów na to, jak powinno wyglądać to życie.

Niektóre z ich poglądów są takie same lub bardzo podobne. Na przykład oboje uważają, że dla żony lepiej jest nie pracować, lecz opiekować się dziećmi.

Jeśli profile męża i żony w bardzo dużym stopniu pokrywają się, to wyznaczenie ról i podział obowiązków następuje w większości automatycznie – oboje wiedzą, że „tak słusznie”. Nie ma konfliktów. Dzieje się tak, gdy małżonkowie pochodzą z rodzin o podobnym stylu życia. I każdy, odtwarzając swój własny system wartości, automatycznie wpada w system wartości drugiego. W takiej sytuacji jest rzeczywiście mniej powodów do konfliktów, ponieważ para widzi rozwiązanie problemów globalnych w ten sam sposób. Z tego powodu małżeństwa między członkami tej samej kultury i tego samego kręgu społecznego zawsze wydawały się ludziom pożądane. A związek dwojga ludzi różnych narodowości, wyznań i warstw społecznych jest praktycznie niemożliwy, albo doświadczy wszystkich uroków zupełnie różnych obrazów świata małżonków.

Cechy związku małżonków w rodzinie

Cechy związku małżonków opierają się na fakcie, że ich wyobrażenia o „właściwym życiu” mogą się nie pokrywać, ale współistnieć pokojowo. Na przykład obaj uważają, że lepiej spędzić wakacje osobno, aby odpocząć od siebie. Ale charakter tego święta w umysłach małżonków jest inny: on skłania się ku turystyce, a ona lubi leżeć na plaży. Ale ponieważ wygodnie jest im odpoczywać osobno, nie ma problemów.

Biorąc pod uwagę specyfikę relacji w rodzinie, należy również zrozumieć, że istnieją sprzeczne przekonania. Mąż na przykład uważa, że ​​żona powinna zachowywać się skromnie, a żona jest przyzwyczajona do szerokiego kręgu przyjaciół i nie widzi nic złego w lekkim flircie. Albo mąż jest pewien, że musi samodzielnie kontrolować finanse rodziny, a żona twierdzi, że wie wszystko o ruchach finansowych i bierze udział w ważnych decyzjach dotyczących wydatków. Albo mąż chce zachować wspólny budżet, a żona upiera się, że każdy ma własne pieniądze i tylko część z nich jest wspólna.

Okazuje się, że profile małżonków częściowo pokrywają się, a częściowo rozchodzą. Im więcej profili się nie zgadza, tym więcej powodów do negocjacji, otwartej dyskusji o sprzecznościach.

Małżonkowie o różnych profilach nie zgadzają się z wielu powodów, zarówno głównych, jak i niepełnoletnich. Oto niektóre z nich.

„Ostre” problemy w relacjach między małżonkami

Istnieją typowe, tzw. „ostre” problemy relacji w rodzinie między mężczyzną a kobietą. Opierają się na wyobrażeniach o typowym sposobie życia w rodzinie. Przeanalizujmy niektóre z nich.

Kto zarabia w rodzinie.

Niektórzy mężczyźni są bardzo negatywnie nastawieni do zarabiania przez żonę pieniędzy i niezależności finansowej. Sprzeciwiają się również rozwojowi kariery małżonka. Takie popędy żony zawsze podważają poczucie bezpieczeństwa mężczyzny w rodzinie.

W innym przypadku przeciwnie, kobieta jest przekonana, że ​​wsparcie finansowe rodziny to sprawa mężczyzny, a wszyscy „prawdziwi mężczyźni” utrzymują rodzinę. Kobieta reaguje z oburzeniem na propozycję męża, by znaleźć dla niej pracę, aby współodpowiedzieć za dobrobyt finansowy.

Jak blisko komunikujesz się z rodzicami?

W opinii jednego z małżonków najbardziej pożądaną rozrywką w czasie wolnym jest relaks z rodzicami. Drugi małżonek nie podziela tego punktu widzenia, jest uciskany przez komunikację ze starszym pokoleniem.

Jak i co dawać prezenty.

Urodziny i inne ważne wydarzenia są zawsze przepełnione szczególną treścią emocjonalną. Dla jednych jest ze znakiem plus i czekają na fajerwerki, dla innych wręcz przeciwnie, jest pokolorowany negatywnie („nie podobają mi się moje urodziny!”). W każdym razie, osoba w dzisiejszych czasach jest wewnętrznie szczególnie wymagająca zarówno ze względu na wakacje, jak i zachowanie innych. A naruszenie tych wymagań w relacjach rodzinnych między małżonkami może prowadzić do dużych konfliktów.

Jak zachowywać się w gronie przyjaciół rodziny, jak często zapraszać gości.

Ludzie mają bardzo różne wyobrażenia na temat tego, kto i jak często będzie w ich domu. Na przykład mąż jest skłonny do „otwartej” rodziny, chce często widywać gości w domu. Żona odbiera to jako wtargnięcie na własne terytorium, naruszenie granic. Dla męża odosobniony styl życia, do którego przywykła jego żona, jest stresem i bolesnym pogwałceniem jego poglądów na właściwe życie. Zaczyna czuć się odizolowany, przygnębiony, psychicznie przytłoczony. Na pewno będzie napięcie.

Z drugiej strony obraz odwrotny: żona boleśnie znosi stałą obecność obcych w domu. Kiedy ktoś „kręci się” w „jej kuchni”, czuje, że jej granice są bezceremonialnie naruszane. Wydaje się, że traci rodzinę, traci gniazdo – i oczywiście jest też spięta. Jeśli rodzina nie omawia tego problemu i nie dojdzie do satysfakcjonującego rozwiązania dla obojga, to sytuacja konfliktowa doprowadzi najprawdopodobniej do stłumienia postaw jednego z małżonków i załamania psychicznego drugiego.

Jaki powinien być stosunek do dzieci w rodzinie.

Ludzie mają różne pomysły na to, jak właściwie kochać dzieci.

Na przykład żona stara się zapewnić swoim dzieciom maksimum ciepła, opieki i ochrony, podczas gdy mężowi wydaje się, że prowadzi to do rozpieszczania i zniewieściałości. Konflikt małżonków dotyczący wychowania dzieci wpłynie na relacje wewnątrzrodzinne.

Jak wyrażać emocje.

Pytanie, jak akceptowalne i pożądane jest okazywanie swoich emocji, często staje się przeszkodą w rodzinie. Na przykład mąż nie jest powściągliwy, pochodzi z rodziny, w której było zwyczajem wypuszczać się, wyrywać się, w tym na dzieciach. Jest okropny w gniewie. A dla rodziny żony manifestacja otwartego gniewu została uznana za coś niedopuszczalnego, niezwykłego – kobieta w rzeczywistości nie pamięta nikogo z rodziny podnoszącego głos. Żona szczerze wierzy, że rodzina męża jest niebezpieczna dla jej dzieci. W takiej sytuacji matka może pełnić rolę obrońcy i starać się ograniczyć kontakt dzieci z rodziną ojca. Mąż oczywiście czuje się lekceważony w sprawach dotyczących dziecka.

Różne wyobrażenia członków rodziny o tym, jak prawidłowo się zachowywać, ich niedopasowane profile osobowości nie są wyrokiem dla związków. Ale różnice zmuszają ludzi do zgody – i to jest właśnie główne zadanie i główna trudność. Problemy pojawiają się właśnie w tych rodzinach, w których otwarta dyskusja o różnicach poglądów i poszukiwanie rozwiązań kompromisowych (zamiast nalegania na własny obraz świata) są trudne. Jeśli jeden lub oboje małżonkowie są pewni, że idealnym rozwiązaniem jest „przeforsowanie” partnera, zaszczepienie mu własnego systemu wartości, wówczas związek zamienia się w pole działań wojennych.

Metodologia kształtowania relacji we współczesnej rodzinie

Jedyną prawdziwą metodą relacji rodzinnych jest umiejętność słuchania i słyszenia drugiej osoby, stawiania się na jej miejscu i szukania wzajemnych punktów styku. Istnieją dwie postawy, które uniemożliwiają ludziom rozpoczęcie procesu negocjowania swojego związku.

1 Jeśli jesteśmy inni, to nic nie da się naprawić.

W rzeczywistości, tworząc relacje w rodzinie, ludzie są w stanie się zmienić. Porozumienia, kompromisy i system ustępstw mogą doprowadzić parę do dobrych relacji.

2 Aby sytuacja się poprawiła, partner musi się zmienić.

Czy nie jest to znajome powiedzenie: „Już sto razy mu mówiłem, że nie możesz jeść w łóżku (krzyczeć na dziecko, rzucać rzeczami, bez ostrzeżenia dzwonić do przyjaciół, jeść fast foody)!”? Dużo łatwiej jest nam zadeklarować nasze wymagania dotyczące relacji w nowoczesnej rodzinie niż zmieniać siebie: starać się poszerzyć nasze wyobrażenia o tym, co jest dopuszczalne, zaakceptować, że partner jest inny i ma prawo do swoich wartości, po prostu naprawdę słuchać osoby, aby zrozumieć jej powody. W oczekiwaniu, że życie rodzinne zmieni się tylko wtedy, gdy zmieni się partner, można bezpiecznie skończyć rozwodem.

Profile osobowości rodziców wpływają na to, jaki profil osobowości będzie miał ich dziecko w przyszłości. Jednak dzieci na ogół nie kopiują bezpośrednio profili osobowości swoich rodziców (nawet jeśli dziecko dorasta w rodzinie niepełnej). Indywidualność dziecka będzie niejako wynikiem ekspozycji, odciskiem (ale niekoniecznie kopią) osobistych profili rodziców i charakteru ich związku. W ten sposób dziecko histerycznej matki może być zarówno ekspresyjne („jak matka”), jak i stanowczo powściągliwe („nie być tak szalone jak matka”). Dziecko może przybierać cechy i postawy rodzica, z którym jest szczególnie blisko, lub tworzyć mieszankę światopoglądów mamy i taty.

Sposób, w jaki rodzice radzili sobie z różnicami światopoglądowymi, będzie miał bezpośredni wpływ na to, jak dorosłe dziecko będzie postrzegać relację między mężczyzną a kobietą w rodzinie.

Relacja rodziców we współczesnym semcie kształtuje między innymi stosunek dziecka do życia rodzinnego w ogóle. Tak więc na przykład córka, która dorastała w rodzinie, w której jej ojciec dużo pił, a jej wyczerpana matka troszczyła się o niego, może mieć (choć nie zawsze świadomie) stosunek do samej perspektywy relacji rodzinnych dla siebie. A dziecko, którego rodzice są przedstawicielami dwóch różnych kultur, którzy znaleźli kompromis i zdołali zbudować silne i szczere relacje, może być zagorzałym zwolennikiem rodziny i osobą gotową zobaczyć i zrozumieć cechy drugiego.